« سالاميس « 1 » » ، و « پلانه « 2 » » مغلوب كرده بودند اين‌بار در مرزهاى ايران شكست دادند . تاخت و تاز اسكندر به ايران و منقاد ساختن جزئى از آن به تأسيس حكومت « يونان و باكتريايى « 3 » » و سلوكيها منجر شد كه هفتاد سال دوام يافت ، و پس از آنان خاندان اشكانى روى كار آمدند و مدت پنج قرن سرنوشت ايران را در دست داشتند ( 250 ق . م - 226 ب . م ) . اشكانيان نيز به نوبهء خود تسليم فتح و غلبهء خاندان ايرانى ساسانى شدند . همين ساسانيان‌اند كه آيين زردشتى را تازه كردند و مذهب رسمى مملكت گردانيدند و سوداى تشكيل يك قدرت بزرگ ملى را در سر داشتند . دوران فرمانروايى ساسانيان بيش از چهار قرن دوام يافت ( 226 - 651 ب . م ) اما آرزويى كه براى تشكيل شاهنشاهى جهانى داشتند به واسطهء حملهء عرب بر باد رفت . تاخت و تاز تازيان سبب شكست ايرانيان و برافتادن سلسلهء زردشتى ساسانى در سال 651 ميلادى شد . يزدگرد سوم در همان سال پس از شكستهايى كه خورده بود به غدر و خيانت كشته شد ، و با مرگ او دولت ساسانيان به سر آمد و آيين زردشتى كه بيش از هزار سال مذهب رسمى مملكت بود ، از رسميت افتاد و دين اسلام كيش ملى ايرانيان شد . از مشخصات قرون بعد فساد حكومت و تاخت و تاز و حتى فرمانروائى بيگانگان است . سلسله‌هائى ، يكى پس از ديگرى روى كار آمدند كه عمر بعضى از آنها دراز بود و عمر برخى كوتاه ؛ و از اين قبيل‌اند سلسلهء خلفاى اموى ( 661 - 749 ميلادى ؛ - 41 - 132 ه . ق ) ؛ خلفاى عباسى ( 749 - 847 ميلادى ؛ - 132 - 233 ه . ق ) ؛ سلسلهء غزنويان ( 961 - 1186 ميلادى ؛ - 349 - 582 ه . ق ) ؛ سلسلهء سلجوقيان ( حدود 1030 - 1200 ميلادى ؛ - 421 - 596 ه . ق ) ؛ مغولان تحت فرمانروائى چنگيز خان ( 1162 - 1227 ميلادى ؛ - 557 - 624 ه . ق ) و نواده‌اش ، هولاكوخان ( متوفى در 1265 ميلادى ؛ - 663 ه . ق ) كه مراغه را پايتخت خود قرار داد ؛ تاتاران ، تحت رهبرى تيمور لنگ ( متوفى در 1405 ميلادى ؛ - 807 ه . ق ) و جانشينانش . اينها خاندانهايى هستند كه نامشان تا قرن پانزدهم ميلادى ( نهم ه . ق ) صفحات تاريخ ايران را پر كرده است . در آخر قرن شانزدهم ميلادى يا دهم هجرى سلطان بزرگى به نام شاه عباس بر تخت نشست ( 1585 - 1628 ميلادى ؛ - 992 - 1038 ه . ق ) كه قدرت

--> ( 1 ) . Salamis ، نام خليجى در يونان كه نيروى دريايى خشايارشا در آنجا از نيروى دريايى يونان شكست يافت . م ( 2 ) . Plataea ، نام محلى كه سپاه خشايارشا در آنجا از سپاه يونان شكست خورد . م ( 3 ) . Graeco - Bactrian